PDA डिव्हाइस क्लोजर

PDA म्हणजे काय?

बाळ पोटात असताना फुफ्फुसं वापरत नाही. म्हणून हृदयाजवळ एक छोटी नळी असते, तिला डक्टस म्हणतात. ती हृदयातून निघणारी मोठी नळी, म्हणजे एओर्टा, आणि फुफ्फुसांकडे जाणारी नळी, यांना जोडते. जन्मानंतर थोड्याच दिवसांत ही नळी आपोआप बंद होते. ती बंद न होता उघडीच राहिली, तर त्याला PDA म्हणतात. हा जन्मजात हृदयदोषाचा एक प्रकार. यामुळे फुफ्फुसांकडे जास्त रक्त जातं आणि हृदयाला जास्त काम करावं लागतं. वेळेआधी जन्मलेल्या बाळांत हे जास्त दिसतं.

कोणती लक्षणं दिसतात?

• PDA छोटा असेल तर काहीच त्रास नसतो. फक्त डॉक्टरांना मर्मर ऐकू येतो.
• मोठा असेल तर बाळ भरभर श्वास घेतं, दूध पिताना घाम येतो किंवा लवकर थकतं, वजन वाढत नाही, सारखा छातीत कफ होतो.
• मोठ्या मुलांत आणि मोठ्या माणसांत काम करताना दम लागतो, किंवा हार्ट फेल्युअरची लक्षणं दिसू शकतात.

निदान पक्कं करायला इको करतात. मुलांसाठी पीडियाट्रिक इको.

प्रत्येक PDA बंद करावाच लागतो का?

नेहमीच नाही. अगदी छोटा PDA, ज्याचा हृदयावर काही परिणाम नाही, त्याच्यावर फक्त लक्ष ठेवलं तरी चालतं. हृदयावर ताण येत असेल किंवा इतर त्रास होत असेल, तेव्हा बंद करायचा सल्ला देतात. वेळेआधी जन्मलेल्या नवजात बाळांचं व्यवस्थापन वेगळं असतं, बहुतेक आधी नवजात शिशु तज्ज्ञांची टीम बघते. थोडी मोठी बाळं, मुलं आणि मोठी माणसं, ज्यांच्या नळीची रचना योग्य आहे, त्यांच्यात कॅथेटरमधून PDA बंद करता येतो.

कसा बंद करतात?

1. मुलांना बहुतेक पूर्ण भूल देतात. मोठ्या माणसांना लोकल भूल आणि हलकं झोपेचं औषधही पुरतं.
2. जांघेतल्या रक्तवाहिनीतून कॅथेटर त्या नळीपर्यंत नेतात.
3. एक्स-रे आणि इको बघत, बूचासारखं छोटं डिव्हाइस किंवा कॉईल नळीत बसवून ती बंद करतात.
4. डिव्हाइस बरोबर बसलंय याची खात्री करून सोडतात आणि कॅथेटर काढतात.

आधी आणि नंतर

जुने सगळे रिपोर्ट, औषधं आणि ॲलर्जी असेल तर सांगा. बहुतेक जण थोड्या दिवसांत घरी जातात. नंतर इकोसाठी फॉलो-अप लागतो. अशाच कॅथेटर पद्धतीने ASD डिव्हाइस क्लोजर पण करतात.

लगेच कधी कळवायचं?

ताप, दम लागणं, बाळ दूध नीट पीत नसेल, जांघेत रक्त किंवा सूज, किंवा त्या बाजूचा पाय पांढरा, थंड वाटत असेल, तर लगेच डॉक्टरांना कळवा.

PDA बंद करायचा का आणि कसा, ते तपासणी आणि इकोचे रिपोर्ट बघूनच ठरतं. ही माहिती फक्त समजून घेण्यासाठी आहे, प्रत्यक्ष भेटीला पर्याय नाही.