कोरोनरी अँजिओप्लास्टी (PTCA) आणि स्टेंट

अँजिओप्लास्टी म्हणजे काय?

हृदयाची रक्तवाहिनी अरुंद झाली किंवा बंद झाली, तर ती आतूनच उघडण्याचा हा उपचार आहे. छाती उघडावी लागत नाही. एक बारीक वायर ब्लॉकेजच्या पलीकडे नेतात. मग छोटा बलून फुगवून ती जागा रुंद करतात. बहुतेक वेळा तिथे स्टेंट बसवतात. स्टेंट म्हणजे धातूची बारीक जाळीची नळी. ती कायमची आत राहते. आजकाल जास्त करून औषध लावलेले स्टेंट वापरतात. त्यातलं औषध हळूहळू बाहेर येतं आणि नळी परत अरुंद होण्याची शक्यता कमी होते.

कधी सांगतात?

• हार्ट अटॅक आला असेल, तर बंद झालेली नळी शक्य तितक्या लवकर उघडण्यासाठी.
• गोळ्या घेऊनही अँजायनाचा त्रास होतोय, आणि अँजिओग्राफीत योग्य ब्लॉकेज दिसलाय, तेव्हा.

सगळ्यांनाच स्टेंट लागतो असं नाही. काहींना फक्त औषधं पुरतात, काहींना बायपास जास्त योग्य ठरतं. हे अँजिओग्राफीचा रिपोर्ट आणि तुमची एकूण तब्येत बघून ठरतं.

त्या दिवशी काय होतं?

सगळं अँजिओग्राफीसारखंच असतं. मनगटातून किंवा जांघेतून, लोकल भूल देऊन करतात. तुम्ही जागे असता. बलून फुगवताना छातीत थोडं दाटल्यासारखं वाटू शकतं, तसं वाटलं तर लगेच सांगा. गरज पडली तर FFR, IVUS किंवा OCT पण त्याच वेळी करतात.

आधी काय सांगायचं?

तुम्ही घेत असलेली सगळी औषधं, रक्तस्रावाचा काही त्रास, किडनीचा आजार, मेटफॉर्मिनसारख्या डायबेटीसच्या गोळ्या आणि ॲलर्जी, हे सगळं डॉक्टरांना सांगा. रक्त पातळ करायच्या गोळ्या साधारणपणे आधीच सुरू करतात.

नंतरचे दिवस आणि महिने

• थोडे दिवस दवाखान्यात राहावं लागतं. कामावर आणि गाडी चालवायला कधी जायचं, ते डॉक्टर सांगतील.
• स्टेंटमध्ये गुठळी होऊ नये म्हणून ॲन्टीप्लेटलेट गोळ्या देतात. दातांचं काम असो की दुसरं ऑपरेशन, कार्डिओलॉजिस्टला विचारल्याशिवाय या गोळ्या कधीच बंद करू नका.
• स्टेंटमुळे एक ब्लॉकेज सुटतो, आजार नाही संपत. सिगारेट-तंबाखू सोडा, शुगर, बीपी आणि कोलेस्टेरॉल ताब्यात ठेवा. डॉक्टरांनी सांगितलं तर कार्डियाक रिहॅब करा.

लगेच कधी यायचं?

आधीसारखं छातीत दुखलं, दम लागला, चक्कर येऊन पडलात, किंवा पंक्चरच्या जागी रक्त आलं, सूज आली, तर लगेच दवाखान्यात या.

तुमच्यासाठी नेमका कोणता उपचार योग्य, ते तपासणी आणि रिपोर्ट बघूनच ठरतं. ही माहिती समजून घेण्यासाठी आहे, डॉक्टरांच्या सल्ल्याला पर्याय नाही.