कोरोनरी अँजिओग्राफी

अँजिओग्राफी म्हणजे नेमकं काय?

हृदयाच्या स्नायूला रक्त पुरवणाऱ्या नळ्यांना कोरोनरी आर्टरी म्हणतात. या नळ्यांमध्ये कुठे अडथळा आहे का, कुठे त्या अरुंद झाल्यात का, हे बघण्यासाठी अँजिओग्राफी करतात. मनगटातून किंवा जांघेतून एक बारीक नळी, म्हणजे कॅथेटर, हृदयापर्यंत नेतात. त्यातून डाय सोडतात आणि एक्स-रेवर नळ्या स्पष्ट दिसतात.

कोणाला करावी लागते?

चालताना, जिना चढताना छातीत दुखतं, दम लागतो, स्ट्रेस टेस्टमध्ये काही बिघाड दिसलाय, किंवा हार्ट अटॅक आलाय, अशा वेळी डॉक्टर अँजिओग्राफी सांगतात. हार्ट अटॅकमध्ये बऱ्याचदा ती लगेच करावी लागते. अँजायना आणि कोरोनरी आजाराबद्दल इथे वाचा.

प्रत्यक्षात काय होतं?

1. कॅथ लॅबमध्ये टेबलवर झोपवतात. तुम्ही जागेच असता.
2. मनगटाची किंवा जांघेची जागा साफ करून तिथे लोकल भूल देतात. ती जागा बधिर होते.
3. कॅथेटर हृदयापर्यंत नेतात. डाय जाताना अंगात थोडं गरम वाटू शकतं, ते काही सेकंदच टिकतं.
4. वेगवेगळ्या बाजूंनी फोटो घेतात. मग कॅथेटर काढून मनगटाला पट्टा किंवा जांघेला ड्रेसिंग लावतात.

तपासणीच्या आधी हे सांगा

• किडनीचा त्रास, डायबेटीसच्या गोळ्या (खास करून मेटफॉर्मिन), रक्त पातळ करायच्या गोळ्या, आणि कसलीही ॲलर्जी असेल तर डॉक्टरांना आधीच सांगा.
• जुने रिपोर्ट, ECG, इको आणि सगळ्या औषधांची यादी सोबत आणा.
• किती तास उपाशी राहायचं, ते डॉक्टर सांगतील.

नंतर काय काळजी घ्यायची?

काही तास दवाखान्यातच थांबावं लागतं, नर्स लक्ष ठेवतात. मनगटातून केली असेल तर लवकर उठून बसता येतं. जांघेतून केली असेल तर काही वेळ पाय सरळ ठेवून पडून राहावं लागतं. पुढचे काही दिवस त्या हाताने किंवा पायाने जड वजन उचलू नका. मोठा ब्लॉकेज दिसला तर अँजिओप्लास्टी आणि स्टेंट, फक्त औषधं, की बायपास, यावर डॉक्टर तुमच्याशी बोलतात. कधी कधी ब्लॉकेज नीट समजून घेण्यासाठी FFR किंवा इमेजिंग पण करतात.

लगेच कधी कळवायचं?

पंक्चरच्या जागी रक्त येतंय, सूज वाढतेय, हात किंवा पाय थंड पडतोय, पांढरा पडतोय, बधिर वाटतोय, ताप आलाय किंवा छातीत दुखतंय, तर लगेच संपर्क करा. हार्ट अटॅकची लक्षणं इमर्जन्सी पानावर बघा.

तुमच्यासाठी कोणती तपासणी किंवा उपचार योग्य आहे, ते डॉक्टर तपासून आणि रिपोर्ट बघूनच ठरवतात. ही माहिती फक्त समजून घेण्यासाठी आहे, प्रत्यक्ष भेटीला पर्याय नाही.