ॲडव्हान्स्ड कोरोनरी इमेजिंग: OCT, IVUS आणि FFR

फक्त अँजिओग्राफी पुरेशी का नसते?

अँजिओग्राफी म्हणजे नळीची सावली. नळी किती अरुंद दिसते ते कळतं. पण तो ब्लॉकेज खरंच रक्तप्रवाह किती अडवतो, आणि नळीची भिंत आतून कशी आहे, हे प्रत्येक वेळी कळत नाही. ते समजून घेण्यासाठी तीन साधनं वापरतात. तिन्ही कॅथ लॅबमध्ये, अँजिओग्राफी किंवा अँजिओप्लास्टी चालू असतानाच करतात.

तीन साधनं, तीन कामं

• FFR: एक अगदी बारीक प्रेशर वायर ब्लॉकेजच्या पलीकडे नेतात. ब्लॉकेजच्या आधीचं आणि नंतरचं प्रेशर मोजतात. त्यावरून कळतं, हा ब्लॉकेज खरंच रक्त अडवतोय की नाही. मग स्टेंट लागेल की औषधांवर भागेल, हे ठरवायला मदत होते.
• IVUS: कॅथेटरच्या टोकावर छोटंसं अल्ट्रासाउंड प्रोब असतं. नळीची भिंत आतून दिसते, नळीचा खरा आकार आणि किती प्लाक साठलाय ते कळतं.
• OCT: यात आवाजाऐवजी प्रकाश वापरतात. नळीच्या आतल्या थराचे आणि बसवलेल्या स्टेंटचे खूप बारीक तपशील दिसतात.

तुम्हाला काय जाणवू शकतं?

बहुतेक लोकांना नेहमीच्या अँजिओग्राफीपेक्षा फारसा फरक जाणवत नाही. FFR करताना हृदयाच्या छोट्या नळ्या मोकळ्या करायला एक औषध देऊ शकतात. त्याने थोडा वेळ अंग गरम वाटणं, दम लागल्यासारखं होणं किंवा छाती दाटणं, असं होऊ शकतं. ते लगेच कमी होतं. OCT करताना फोटो घेताना थोडासा डाय सोडून नळीतलं रक्त बाजूला करतात.

याचा उपयोग काय?

• ज्या ब्लॉकेजमुळे रक्तप्रवाह अडत नाही, तिथे विनाकारण स्टेंट टाकणं टळतं.
• स्टेंटचा योग्य आकार आणि लांबी निवडता येते.
• स्टेंट पूर्ण उघडलाय आणि नीट बसलाय का, ते तपासता येतं. लेफ्ट मेनसारख्या कॉम्प्लेक्स अँजिओप्लास्टीमध्ये हे जास्त महत्त्वाचं असतं.

तयारी आणि नंतरची काळजी

सगळं अँजिओग्राफी किंवा अँजिओप्लास्टीसारखंच. दमा, किडनीचा त्रास, डायबेटीसच्या गोळ्या आणि ॲलर्जी असेल तर आधीच सांगा. अँजायनासाठी तपासणी चालू असेल तर स्ट्रेस टेस्ट आणि जुने रिपोर्ट सोबत आणा.

यातली कुठली तपासणी लागेल, ते प्रोसिजरच्या वेळी जे दिसतं त्यावरून आणि तुमचे रिपोर्ट बघूनच ठरतं. ही माहिती फक्त समजून घेण्यासाठी आहे, डॉक्टरांच्या सल्ल्याला पर्याय नाही.