कॉम्प्लेक्स कोरोनरी अँजिओप्लास्टी: CTO, लेफ्ट मेन आणि बायफर्केशन

ब्लॉकेज "अवघड" कधी म्हणतात?

काही ब्लॉकेज साध्या, छोट्या ब्लॉकेजपेक्षा उपचाराला अवघड असतात. असे तीन प्रकार नेहमी बघायला मिळतात:

• CTO: नळी खूप दिवसांपासून, साधारण तीन महिने किंवा जास्त, पूर्ण बंद असते. अशा वेळी शरीर आपोआप छोट्या छोट्या पर्यायी वाटा तयार करतं, त्यांना कोलॅटरल म्हणतात. त्यातून थोडंफार रक्त पुढे जात राहतं.
• लेफ्ट मेन: हृदयाच्या मोठ्या भागाला रक्त देणारी ही छोटी पण मुख्य नळी. इथे ब्लॉकेज असेल तर विशेष काळजी घ्यावी लागते.
• बायफर्केशन: जिथे नळीला फाटा फुटतो, नेमका तिथेच ब्लॉकेज. मुख्य नळी आणि फाटा, दोन्ही वाचवावे लागतात. एक किंवा दोन स्टेंट लागू शकतात.

प्रत्येक वेळी अँजिओप्लास्टीच करायची का?

नाही. लेफ्ट मेन किंवा दोन-तीन नळ्यांत ब्लॉकेज असतील, तर अँजिओप्लास्टी, बायपास आणि औषधं, असे पर्याय असतात. कार्डिओलॉजिस्ट आणि हार्ट सर्जन मिळून, तुमच्याशी बोलून ठरवतात. तुमची लक्षणं, डायबेटीस, हृदयाची पंपिंग ताकद आणि तुमची इच्छा, हे सगळं बघितलं जातं. CTO उघडायचा विचार साधारणपणे तेव्हा करतात, जेव्हा औषधं घेऊनही त्रास कमी होत नाही, किंवा तपासण्यांत दिसतं की पलीकडचा स्नायू जिवंत आहे पण त्याला रक्त कमी पडतंय.

साध्या अँजिओप्लास्टीपेक्षा काय वेगळं?

मूळ पद्धत नेहमीच्या अँजिओप्लास्टीसारखीच, लोकल भूल देऊन आणि तुम्ही जागे असताना. पण वेळ जास्त लागू शकतो. कधी दोन्ही मनगटं किंवा मनगट आणि जांघ, दोन्हीकडून करावं लागतं. खास वायर आणि बलून लागतात. स्टेंटचा आकार ठरवायला आणि तो नीट उघडलाय का हे बघायला बऱ्याचदा IVUS किंवा OCT वापरतात.

आधीची तयारी

• डाय जास्त लागू शकतो, म्हणून किडनीची तपासणी आधी करतात.
• सगळे रिपोर्ट, आधीच्या अँजिओग्राफीची CD आणि औषधांची यादी आणा.
• तुमच्या बाबतीत फायदा काय आणि धोका काय, हे डॉक्टरांकडून नीट समजून घ्या.

नंतर

बरं होणं साधारण नेहमीच्या अँजिओप्लास्टीसारखंच असतं. ॲन्टीप्लेटलेट गोळ्या खूप महत्त्वाच्या. कार्डिओलॉजिस्टला विचारल्याशिवाय त्या बंद करायच्या नाहीत. कोरोनरी आजार ताब्यात ठेवण्यासाठी जीवनशैली आणि नियमित फॉलो-अप तितकाच गरजेचा.

लगेच कधी कळवायचं?

छातीत दुखणं, दम लागणं, चक्कर येणं किंवा पंक्चरच्या जागी रक्त येणं, यातलं काहीही झालं तर लगेच दवाखान्यात या.

हा उपचार तुमच्यासाठी योग्य आहे का, ते तपासणी आणि रिपोर्ट नीट बघूनच ठरवता येतं. ही माहिती फक्त समजून घेण्यासाठी आहे, प्रत्यक्ष भेटीला पर्याय नाही.