डॉ. अमोल एच. पाटील

इंटरव्हेन्शनल कार्डिओलॉजिस्ट

MBBS, MD, DM (Cardiology) · नोंदणी क्र. 2013/06/2247

डॉ. अमोल एच. पाटीलइंटरव्हेन्शनल कार्डिओलॉजिस्ट

हृदयातील छिद्र

ASD डिव्हाइस क्लोजर

हृदयाच्या वरच्या दोन कप्प्यांमधलं छिद्र, ऑपरेशन न करता, जांघेतल्या शिरेतून दुहेरी चकतीसारखं डिव्हाइस नेऊन बंद करण्याची प्रोसिजर.

डॉ. अमोल एच. पाटील · MBBS, MD, DM (Cardiology)·अपडेट 21 ऑक्टोबर 2026

ASD म्हणजे काय?

हृदयाला चार कप्पे असतात. वरच्या दोन कप्प्यांच्या मधल्या भिंतीला छिद्र असेल, तर त्याला ASD म्हणतात. हा हृदयाला छिद्र असण्याचा एक प्रकार. या छिद्रातून जास्तीचं रक्त उजव्या बाजूला आणि फुफ्फुसांकडे जातं. बऱ्याच जणांना वर्षानुवर्षं काहीच त्रास होत नाही. डॉक्टरांना छातीत मर्मर ऐकू येतो किंवा दुसऱ्या कारणाने इको केला, तेव्हा कळतं.

हळूहळू दिसू शकणारी लक्षणं

  • काम करताना दम लागणं, लवकर थकवा येणं.
  • धडधड किंवा अनियमित ठोके, हे मोठ्या वयात जास्त.
  • लहान मुलांत वारंवार छातीत कफ, सर्दी-खोकला, वजन हळू वाढणं.

प्रत्येक छिद्र डिव्हाइसने बंद होतं का?

नाही. छिद्रामुळे हृदयाची उजवी बाजू मोठी होत असेल, तेव्हा ते बंद करायचा सल्ला देतात. नेहमी दिसणारा "सेकंडम" प्रकार असेल आणि छिद्राभोवती डिव्हाइस धरायला पुरेशी कड असेल, तर डिव्हाइसने बंद होऊ शकतं. इतर प्रकार किंवा खूप मोठं छिद्र असेल तर बहुतेक ऑपरेशन लागतं. छिद्र मोजायला आणि निर्णय घ्यायला इको करतात, गरज असेल तर TEE किंवा 3D इको.

छिद्र कसं बंद करतात?

  1. वय आणि प्लॅन बघून झोपेचं औषध देतात किंवा पूर्ण भूल देतात. लहान मुलांना बहुतेक पूर्ण भूल लागते.
  2. जांघेतल्या शिरेतून कॅथेटर हृदयापर्यंत नेतात.
  3. इको आणि एक्स-रे बघत, घडी केलेलं दुहेरी चकतीचं डिव्हाइस छिद्रातून पुढे सरकवतात. छिद्राच्या दोन्ही बाजूला एक एक चकती उघडते आणि बटणासारखं छिद्र बंद होतं.
  4. डिव्हाइस नीट बसलंय याची खात्री करूनच ते सोडतात. पुढच्या काही महिन्यांत शरीराचाच थर त्यावर वाढतो.

आधी आणि नंतर

ॲलर्जी असेल, खास करून निकेलसारख्या धातूची, रक्तस्रावाचा त्रास असेल, आणि घेत असलेली सगळी औषधं, हे डॉक्टरांना सांगा. नंतर थोडे दिवस दवाखान्यात राहावं लागतं. काही महिने ॲन्टीप्लेटलेट गोळ्या देतात, डॉक्टर सांगतील तितके दिवस घ्या. डॉक्टर सांगतील तेवढे दिवस जड काम, जोराचा व्यायाम टाळा आणि इकोसाठी वेळेवर फॉलो-अपला या.

लगेच कधी कळवायचं?

छातीत दुखणं, ठोके खूप जलद किंवा अनियमित वाटणं, दम लागणं, भोवळ, ताप, किंवा जांघेत रक्त येणं, यातलं काही झालं तर लगेच संपर्क करा. अशीच दुसरी प्रोसिजर म्हणजे PDA डिव्हाइस क्लोजर.

तुमचं छिद्र डिव्हाइसने बंद होईल का, ते तपासणी आणि इकोचे सविस्तर रिपोर्ट बघूनच ठरतं. ही माहिती फक्त समजून घेण्यासाठी आहे, डॉक्टरांच्या सल्ल्याला पर्याय नाही.

ही माहिती फक्त समजण्यासाठी — कोणती तपासणी किंवा उपचार लागेल ते तपासणीनंतरच ठरतं.

संबंधित उपचार